*

Ondanks historisch laag niveau vraagt internetbankierenfraude om constante aandacht

FraudeDe fraude met internetbankieren is spectaculair gedaald in de eerste helft van dit jaar, als je dat vergelijkt met het voorafgaande halfjaar: de schade daalde met 82 procent. Volgens de Nederlandse Vereniging van Banken en Betaalvereniging Nederland is er zelfs een historisch laag niveau bereikt. Hoe dat kan, legt Piet Mallekoote, directeur van Betaalvereniging Nederland uit in dit interview.

Volgens Mallekoote liggen meerdere redenen ten grondslag aan de daling van fraude. “Het publiek trapt er minder snel in, mede door de voorlichtingscampagne op televisie en via de websites van banken.” Ook worden banken volgens hem steeds beter in het detecteren van fraude, door gegevens en kennis uit te wisselen, ook met cybersecurity-bedrijven en overheidsinstellingen. Daarnaast speelt het gedrag van de consument een grote rol. Mallekoote: “Het publiek bankiert steeds meer met veilige mobiele bankapps en fraudeurs hebben daar weinig grip op.” 

De aandacht niet laten verslappen

Deze combinatie van factoren zorgt voor de spectaculaire daling, maar dat wil niet zeggen dat de sector op zijn lauweren kan rusten. “Wanneer de absolute schade zo laag is, wordt het moeilijker om dat lage schadeniveau te handhaven of zelfs nog verder te laten dalen. De sector kan de aandacht daarom niet laten verslappen en blijft zich onverminderd inspannen om fraudeurs en oplichters een stap voor te blijven”, zegt Mallekoote.

Om de diefstal en fraude verder terug te dringen, ligt de nadruk op de waakzaamheid door bankklanten, het genereren van aandacht in de media en goede voorlichting door de banken. Relatief veel schade is het afgelopen jaar het gevolg van phishing naar betaalpassen, waarbij de slachtoffers worden verleid om hun betaalpas per post naar een vals adres op te sturen en hun pincode op een valse website in te tikken. Mallekoote verwacht echter dat de schade zal afnemen nu met de televisiespot “Verstuur nooit uw betaalpas!” deze vorm van fraude breed onder de aandacht wordt gebracht. Mallekoote benadrukt dat de betaalpas zelf nog steeds zeer veilig is. Verder worden contactloos betalen en mobiel betalen steeds populairder. “Bij contactloos en mobiel betalen hoef je bij kleine bedragen meestal geen pincode in te tikken, zodat die niet kan worden afgekeken. En we letten doorgaans goed op onze bankpassen en kostbare telefoons, zodat we verlies of diefstal snel merken.”

Verschil in gebruik van betaalkaarten

De fraudecijfers zijn ‘historisch laag’ volgens het onderzoeksrapport, waardoor het interessant is om te kijken naar de onderzoeksmethode en welke vormen van fraude zijn meegerekend. Wereldwijd stijgt de ‘card not present’ fraude namelijk, maar Nederland is hierop een uitzondering. Het verschil zit volgens Mallekoote in de manier waarop we in Nederland onze aankopen op het internet betalen. Dat gebeurt voor bijna 60 procent met iDEAL. Een iDEAL-betaling wordt veilig via internetbankieren of de mobiele bankapp afgewikkeld.

Het frauderapport vermeldt alleen fraude waarbij specifieke bancaire betaalmiddelen door fraudeurs worden misbruikt, bijvoorbeeld na phishing, besmetting met malware of diefstal van betaalpassen. Fraude waarbij slachtoffers zelf geld overmaken aan oplichters, zoals bij factuurfraude, wordt niet meegeteld, omdat dit niet wordt gezien als bancaire fraude.

Nederland loopt voorop

Nederland doet het in vergelijking met andere landen goed als het gaat om het voorkomen en bestrijden van fraude. Het feit dat de magneetstrip op de betaalpas niet meer wordt gebruikt, in combinatie met de eerder genomen preventieve maatregelen op geldautomaten en ‘geoblocking’, hebben ertoe geleid dat skimmen hier nauwelijks meer voorkomt. Geoblocking betekent dat vrijwel alle Nederlandse betaalpassen standaard geblokkeerd zijn voor gebruik buiten Europa, waar betaal- en geldautomaten in een aantal landen alleen de magneetstrip kunnen lezen. Consumenten kunnen deze blokkade zelf opheffen bij hun bank. Nederlanders betalen daarnaast betrekkelijk weinig met creditkaarten, waardoor de fraude daarmee laag blijft.

Het betaalgedrag is slechts een onderdeel van de oplossing, want de Nederlandse banken concurreren niet op veiligheid. Ze werken intensief samen met cybersecurity-bedrijven en de overheid om fraude tegen te gaan. “Daar zouden veel andere landen graag een voorbeeld aan nemen”, volgens Mallekoote. Naast digitale fraude via phishing, malware en fraude met betaalpassen, kan er ook met girale betaalmiddelen worden gefraudeerd. Hierbij kan je denken aan frauduleuze automatische incasso’s vanuit andere SEPA-landen. Ook hier zijn goede detectiemaatregelen actief, waardoor fraudepogingen meestal snel voortijdig ontdekt worden. Hierbij helpt natuurlijk ook de goede onderlinge uitwisseling van informatie tussen partijen in de betaalketen, waardoor deze fraude meestal in de kiem wordt gesmoord.

De aandacht van fraudeurs verschuift

De absolute schade door internetbankieren neemt af, maar dat wil niet zeggen dat fraudeurs de hoop hebben opgegeven. Bij het Landelijk Meldpunt Internetoplichting komen jaarlijks ongeveer 35.000 aangiften van online oplichting binnen, al wordt naar verwachting steeds minder, want in 2013 waren dat nog 45.000 gevallen. De Fraudehelpdesk meldt dat online fraude lijkt te verschuiven van bancaire fraude naar andere soorten, zoals datingfraude en loterijfraude.

Een andere, veel voorkomende vorm van niet-bancaire fraude is identiteitsfraude. De banken hebben een online identificatie- en inlogdienst ontwikkeld, iDIN genaamd, die kan bijdragen om online identiteitsfraude terug te dringen. Inmiddels lopen er diverse pilots met iDIN, bij de overheid en bij e-commercebedrijven.

Naast de initiatieven van de overheid en het bedrijfsleven, kunnen ook consumenten hun steentje bijdragen aan het beperken en bestrijden van fraude door een nog groter bewustzijn te tonen en in geval van fraude aangifte te doen als ze slachtoffer zijn geworden. Mallekoote: “Dat helpt zeker, al is het maar om bankrekeningen van fraudeurs snel te kunnen blokkeren.” Er worden ongeveer 1500 bankrekeningen daadwerkelijk geblokkeerd. Dat aantal lijkt gering, maar dat heeft ook vooral te maken met het moeilijk opsporen van daders. “Hoe meer aangiften tegen een bepaalde bankrekening of persoon worden gedaan, des te beter kunnen politie, justitie en banken actie ondernemen om de daders op te sporen en te vervolgen. Dat leidt regelmatig tot arrestaties, strafzaken en vervolgingen”, besluit Mallekoote.

Dit bericht is gepost in Fraude, In de media en getagd als , , , .

Reacties

Plaats een reactie

Je e-mailadres wordt nooit gepubliceerd of gedeeld. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*
*