*

Standaardisatie: Wat is de ISO 20022 standaard?

Het Europese betalingsverkeer wordt gestandaardiseerd en gaat vanaf 1 februari 2014 verder onder de naam SEPA. Vanaf die datum zijn de oude betaalwijzen in 33 landen niet meer mogelijk. Het vergt voor veel landen een grote aanpassing om de huidige structuren om te zetten naar SEPA, want ieder land kent zijn eigen betaalstructuur en eigen regels. Om dat probleem op te lossen, is afgesproken dat de nieuwe bestandsuitwisseling wordt gebaseerd op de ISO20022 XML-standaard. Die term komt regelmatig in het nieuws, maar wat betekent het precies?

Om SEPA mogelijk te maken werkt de Europese banksector op technisch niveau samen in de European Payments Council (EPC). Dit is de besluitvormende en coördinerende instelling van de Europese banken in het Europese betalingsverkeer. De EPC heeft bepaald dat SEPA Credit Transfer (SCT) en SEPA Direct Debit (SDD) gebruik maken van het ISO 20022 bestandsformaat. De specifieke regelgeving, verwerkingsafspraken en standaarden van die SCT en SDD zijn vastgelegd in de zogeheten SEPA Rulebooks (zie ook de Engelstalige blog over de Rulebooks) en Implementation Guidelines.

Pain, camt en pacs

Implementatie van SEPA is gebaseerd op de nieuwe pain (Payment Initiation), camt (Cash Management) en pacs (Payments Clearing & Settlement) standaarden die zijn afgeleid van de ISO 20022 XML-standaard. ISO 20022 is de standaard voor de bulkaanlevering van betaal- en incasso-opdrachten door zakelijke gebruikers. De pain en camt formaten zijn optioneel en hoeven dus niet gebruikt te worden. De pacs formaten zijn verplicht in het interbancaire berichtenverkeer.

Je kunt SEPA en de ISO-standaard vergelijken met het Europees treinverkeer. De standaarden zijn de sporen die in ieder land op dezelfde manier worden aangelegd, zodat treinen uit ieder land (de betalingen) over het spoor kunnen rijden.

Gelijk

De term ISO 20022 bestaat uit twee delen. ISO staat voor ‘International Organization for Standardization’ en is tevens afgeleid van het Griekse woord isos dat ‘gelijk’ betekent. De standaard is immers voor de gehele betaalzone gelijk. Het getal 20022 is het unieke nummer dat staat voor deze versie van de standaard. ISO 20022 definieert niet alleen de traditionele betaalinstructie, maar ook de rapportage, factuurinformatie en status.

De ISO-standaard is ook te gebruiken voor ander financieel verkeer (bijvoorbeeld e-invoicing) en is daarmee de meest complete van alle financiële standaarden. Een lijst van andere ISO-standaarden vind je hier. Omdat het mogelijk is om allerlei gecompliceerde gegevens (elementen in een bepaalde volgorde) toe te voegen aan de ISO 20022-standaard, kunnen zeer complexe databestanden ontstaan. Door de standaard op te maken in een bepaalde taal, is het toch eenvoudig te gebruiken.

XML als opmaaktaal

De opmaaktaal die wordt gebruikt voor ISO 20022 is XML, wat staat voor Extensible Markup Language. Het is een set van regels die de computer gebruikt voor het opmaken en structureren van documenten, zodat de informatie leesbaar wordt voor zowel computers als eindgebruikers. Bij de bestandsuitwisseling is het belangrijk dat alle partijen dezelfde versie van XML gebruiken. SEPA zorgt ervoor dat SCT en SDD volgens deze opmaak worden afgehandeld. Banken en instellingen kunnen dus veel eenvoudiger met elkaar communiceren dan voorheen.

Het standaardiseren brengt een aantal voordelen met zich mee. Een voordeel van XML is dat het geen vastomlijnde definitie gebruikt, waardoor de ISO 20022-standaard in de toekomst kan worden uitgebreid of gewijzigd om zo nieuwe ontwikkelingen te ondersteunen. Erg toekomstbestendig dus.

Voordelen

Een ander voordeel van ISO 20022 is de verbeterde ‘straight through processing’, de automatische verwerking van een opdracht zonder menselijke tussenkomst. De communicatie in de gehele keten verloopt via dezelfde taal, waardoor de verwerkingstijd korter wordt en waardoor de kans op fouten kleiner is. Dat levert een voordeel op voor alle partijen in de keten. Door het gebruik van XML is de bestandsuitwisseling door eindgebruikers te lezen, waardoor het opsporen en oplossen van fouten eenvoudiger wordt. Doordat deze standaard wordt gebruikt door vrijwel alle grote banken en Equens, kan het aantal betaalformaten sterk worden verlaagd en dat leidt tot besparingen op het onderhoud van deze formaten. Een ander voordeel is dat de uniforme betaalstandaard het overstappen vanuit IT-perspectief naar een andere bank eenvoudiger maakt. Voor consumenten is het eenvoudiger overstappen, maar ook banken hoeven niet veel aanpassingen te doen als ze een nieuwe klant van een andere bank krijgen.

De EPC schrijft in een eigen nieuwsbrief over een ander voordeel van standaardisatie. “Migration to a single set of SEPA payment schemes would allow multiple payment service providers to offer a broad range of diversified payment services and products for euro credit transfers and euro direct debits SEPA-wide. As a result, customers would benefit from increased competition and more choices in the payments market. Standardisation at the scheme level is the very precondition for increased competition and diversity of PSPs at the services and product level.” En dit is waar SEPA ooit allemaal over begon.

Meer informatie over de standaard staat op www.iso20022.org. Technische informatie is te vinden in deze whitepaper ‘A simple guide to a complex subject’ van Volanté op de website iss-mag.com. In het e-book ‘ISO 20022 for Dummies’ worden nog enkele voorbeelden van de standaard beschreven:


Dit bericht is gepost in SEPA uitgelegd en getagd als , , , , , , , , , .

Reacties

8 reacties

  • Posted 9 september 2013 at 20:46 | Permalink

    Het gebruik van de pain formaten is niet optioneel zoals het artikel stelt. Uiterlijk 1 Feb 2014 dienen alle bedrijven die betalingen en incasso’s binnen SEPA aan hun bank aanbieden in bestandsvorm – zoals clieop, btl91 en edifact – over te zijn op de pain formaten.

    • Erwin Vroege Erwin Vroege
      Posted 12 september 2013 at 10:27 | Permalink

      Beste Marcel,

      Dank je wel voor je reactie, maar het zit net wat anders. Het wordt sterk aangeraden om in het klant-bank verkeer de pain formaten te gebruiken voor een soepele verwerking, maar het is niet verplicht.

      Vriendelijke groet,

      Erwin

  • Maurice
    Posted 20 september 2013 at 23:12 | Permalink

    Helaas moet in Nederland nog steeds de BTL91 gebruikt worden voor het kunnen uitvoeren van niet-SEPA betalingen.

    Het was mooi geweest als ook hier de pain standaarden waren toegepast, zodat we echt van één uniforme standaard konden spreken (zoals onze Zuiderburen, de Belgen, wel voor elkaar hebben gekregen.

  • G.H.Vaanholt
    Posted 5 april 2014 at 10:37 | Permalink

    Hallo Erwin,

    Is deze informatie reeds achterhaald of nog steeds up to date. Weet dat veel banken inmiddels een oplossing hebben gevonden, maar los peuteren hoe en wat is lastig.

    • Erwin Vroege Erwin Vroege
      Posted 14 april 2014 at 11:45 | Permalink

      De informatie is nog steeds bijna helemaal up to date. Het enige wat niet meer zo is, is de datum van 1 februari 2014. De Europese Commissie heeft een gedoogperiode ingesteld van 6 maanden na 1 februari (t/m juli 2014). Tot die tijd zouden bedrijven betaalbestanden in niet-XML formaat kunnen aanleveren als hun bank hieraan meewerkt. De meeste banken adviseren de bedrijven om toch per 1 februari over te gaan naar SEPA of zo snel mogelijk daarna.

      Op de website van veel banken zijn de XML formaatbeschrijvingen (pain formaat) beschikbaar die een bedrijf kan gebruiken voor aanlevering van SEPA XML betaalbestanden aan banken.

  • Mik
    Posted 18 april 2016 at 23:16 | Permalink

    Hi Erwin,

    Zou jij of ken jij een website waar ik meer informatie kan vinden wat de verschillen zijn van ISO 15022 ISO 20022 en waarom deze nieuwe standaardisering is ontwikkeld?

    Mvg, Mik

Plaats een reactie

Je e-mailadres wordt nooit gepubliceerd of gedeeld. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*
*